Дата правядзення: 22 студзеня 2019 года
Педагагічны савет
“Прафесійнае самавызначэнне як сродак сацыялізацыі і адаптацыі навучэнцаў у сучасных сацыяльна - эканамічных умовах.
Мэта: вызначыць месца розных формаў працоўнага і прафарыентацыйнага выхавання ў працэсе садзейнічання прафесійнаму самавызначэнню навучэнцаў.
Павестка дня
1. Сістэма работы ўстановы адукацыі па падрыхтоўцы навучэнцаў да ўсвядомленага выбару прафесіі. (Намеснік дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце А. М. Жукоўская)
2. Псіхалагічнае суправаджэнне навучэнцаў у перыяд прафесійнага самавызначэння. Роля сям'і ў прафесійным самавызначэнні навучэнцаў. (Педагог - псіхолаг А. М. Мазай )
3.Прыёмы, формы і метады работы па прафесійнай арыентацыі навучэнцаў на I ступені навучання. ( Класныя кіраўнікі 1-4 класаў, адказны В. А. Жукоўская)
4.Роля класнага кіраўніка па працоўным і прафарыентацыйным выхаванні навучэнцаў на II ступені навучання. ( Класныя кіраўнікі 5-8 класаў, адказны Ермак А. М.)
5.Вопыт работы класных кіраўнікоў выпускных класаў па падрыхтоўцы навучэнцаў да ўсвядомленага выбару прафесіі. (Класныя кіраўнікі 9-11 класаў)
6. Агляд тэматычнай літаратуры (Бібліятэкар Ляшук З. У.)
Прафесійнае самавызначэнне як сродак
сацыялізацыі і адаптацыі вучняў у сучасных умовах
Жукоўская А. М., намеснік дырэктара
па вучэбна-выхаваўчай рабоце
«Калі чалавек не ведае, да якой прыстані ён трымае шлях,
для яго ні адзін вецер не будзе спадарожным »
Сенека
Выбар прафесіі. Якім велізарным сэнсам напоўнена, здавалася б, звыклае словазлучэнне, колькі ў ім ўтоена эмоцый, трывог, чаканняў, праблем! Бо гэта не проста ўдала ці няўдала прынятае ў юнацтве рашэнне, а часцяком актыўнае, творчае, радаснае жыццё або пасіўнае, абыякавае існаванне, нарэшце, гэта адно з найважнейшых складнікаў і ўмоў чалавечага шчасця, свядомасць сваёй неабходнасці людзям. Кім стаць? Гэтае пытанне задаваў, задае і будзе задаваць літаральна кожны вучань школы без выключэння. Выбар прафесіі - важны крок у жыцці кожнага чалавека, менавіта таму навучэнцы прыслухоўваюцца да меркавання сяброў, бацькоў, збіраюць інфармацыю аб прэстыжнасці розных відаў спецыяльнасцяў, узроўні запатрабаванасці, далейшых магчымасцях. Па гэтай прычыне педагогі, класныя кіраўнікі працуюць над тым, як лепш дапамагчы пры выбары прафесіі. З першых крокаў дзіцяці бацькі задумваюцца аб яго будучыні, уважліва сочаць за інтарэсамі і схільнасцямі свайго дзіцяці, імкнучыся прадвызначыць яго прафесійную лёс. Вучоба ў школе выяўляе выбарчае стаўленне школьніка да розных вучэбных прадметаў.
Прафесійнае самавызначэнне - працэс фарміравання асобай свайго стаўлення да прафесійна-працоўнага асяроддзя і спосаб яе самарэалізацыі. Гэта працяглы працэс ўзгаднення ўнутрыасобасных і сацыяльна-прафесійных патрэбаў, які адбываецца на працягу ўсяго жыццёвага і працоўнага шляху. Галоўная (ідэальная) мэта прафесійнага самавызначэння - паступова сфарміраваць у вучня ўнутраную гатоўнасць самастойна і свядома планаваць, карэктаваць і рэалізоўваць перспектывы свайго развіцця. Ідэальнай дадзеная мэта названа таму, што дасягнуць яе атрымоўваецца вельмі рэдка, але ідэалы, як вядома, існуюць не для таго, каб іх дасягаць, а для таго, каб паказваць напрамкі сваіх імкненняў.
Праблемны аналіз паказвае сёння:
- школа не можа стварыць умовы для задавальнення патрэбаў усіх дзяцей;
- няма разумення неабходнасці ранняга выбару прафесіі;
-негатовасць настаўнікаў даваць рэкамендацыі аб далейшым выбары прафесіі;
-адсутнасць першапачатковага вопыту прафесійнай дзейнасці ў розных сферах сацыяльнай практыкі;
- сістэма падрыхтоўкі навучэнцаў да прафесійнага самавызначэння ў школе не эфектыўна (праца ў школе вядзецца фармальна);
- выпускнікі не заўсёды ўмеюць выбіраць прадметы для паступлення;
- негатовасць бацькоў аказваць дапамогу і падтрымку ў прафесійным самавызначэнні (бацькі займаюць пасіўную ролю, няма запыту бацькоў па арыентаванні дзяцей, няма цеснага кантакту паміж дзецьмі і бацькамі);
- настаўнікі, вучні, бацькі не маюць інфармацыі аб спектры прафесій на рынку працы.
Актуальнасць праблемы прафарыентацыі як грамадскай, выяўляецца ў неабходнасці пераадолення супярэчнасці паміж аб'ектыўна існуючымі патрэбамі грамадства ў збалансаванай структуры кадраў і неадэкватна гэтаму склаліся суб'ектыўнымі прафесійнымі памкненнямі моладзі. Гэта значыць, па сваім прызначэнні сістэма прафарыентацыі павінна аказаць істотны ўплыў на рацыянальнае размеркаванне працоўных рэсурсаў, выбар жыццёвага шляху навучэнцаў, адаптацыю іх да прафесіі. У цяперашні час востра адчуваецца разрыў паміж існуючай сістэмай адукацыі і патрабаваннямі, якія прад'яўляе чалавеку сучаснае грамадства. Веды, уменні і навыкі па асобных вучэбных прадметах ператвараюцца ў самастойныя сэнсы, слаба звязаныя з рэальнымі патрабаваннямі жыцця. На сучасным этапе развіцця адукацыі асаблівая ўвага надаецца фарміраванню асобы, здольнай да прафесійнага самавызначэння ва ўмовах рынкавых адносін і паспяховай сацыялізацыі ва ўмовах развіцця інфармацыйнага грамадства, што ў сваю чаргу патрабуе развіцця індывідуальных здольнасцей кожнага вучня. Старшакласнікі, якія вядучай дзейнасцю звычайна называюць вучэбна-прафесійную, пачынаюць разглядаць вучобу як неабходную базу, перадумову будучай прафесійнай дзейнасці. Іх цікавяць, галоўным чынам, тыя прадметы, якія ім будуць патрэбныя ў далейшым. Калі яны вырашылі працягнуць адукацыю, іх зноў пачынае хваляваць паспяховасць. Адсюль і недастатковая ўвага да «непатрэбных» вучэбных дысцыплін, часта гуманітарным, і адмова ад таго падкрэслена зняважлівых адносін да адзнак, якое было прынята сярод падлеткаў.
У Беларусі 26% навучэнцаў сярэдніх спецыяльных устаноў гатовыя пры спрыяльных абставінах памяняць не толькі спецыяльнасць, але і прафесію. Пасля заканчэння прафесійна-тэхнічных устаноў адукацыі да 40% выпускнікоў не працуюць па спецыяльнасці, прычым гэта ніяк не звязана з адсутнасцю працоўных месцаў. Востры дэфіцыт кваліфікаваных кадраў тлумачыцца, у тым ліку, штогадовым масавым адлічэннем з першага курса каля 2500 студэнтаў ССНУ і ВНУ. Дамінуючай прычынай адлічэння стала страта жадання навучыцца спецыяльнасці. Гэты факт сведчыць аб неплацежаздольнасці прафесійнай арыентацыі, якая праводзіцца ў школах і спецыялізаваных цэнтрах.
Што ж такое прафарыентацыя? Прафарыентацыя гэта- (лац. Professio - род заняткаў і фр. Orientation - ўстаноўка) -сістэма мер па аказанні моладзі асобасна -арыентаванай дапамогі ў выяўленні і развіцці здольнасцяў і схільнасцяў, прафесійных і пазнавальных інтарэсаў у выбары прафесіі, фарміраванне гатоўнасці да працы ва ўмовах рынку.
Мэты прафарыентацыйнай дзейнасці:
• фарміраванне культуры прафесійнага самавызначэння школьнікаў.
• аказанне прафарыентацыйнай падтрымкі навучэнцам ў працэсе выбару профілю навучання і сферы будучай прафесійнай дзейнасці.
Прафесійная арыентацыя - гэта шматаспектная сістэма.
Змест работы па прафесійнаму самавызначэнню будуецца па наступных напрамках:
унутрышкольная работа (арганізацыйна-метадычная работа, работа з педагогамі, праца з навучэнцамі, праца з бацькамі),
супрацоўніцтва з установамі адукацыі, прадпрыемствамі і арганізацыямі;
узаемадзеянне са сродкамі масавай інфармацыі.
Сутнасць работы заключаецца ў арганізацыі наступных відаў працоўнай і прафесійнай дзейнасці:
прафесійнай асветы (інфармавання),
прафесійнага і працоўнага выхавання,
прафесійнага дыягнаставання,
прафесійнага кансультавання,
прафесійнага выбару.
Усе напрамкі і формы працоўнага i прафесiйнага выхавання навучэнцаў арганічна ўпісваюцца ў сістэму адукацыйнай дзейнасці ўстановы, яе змест канкрэтызуецца ў комплексе школьных і пазашкольных мерапрыемстваў.
У рамках арганізацыйна-метадычнай работы па працоўнаму і прафесійнаму выхаванню ў пачатку навучальнага года педагогі школы, у тым ліку класныя кіраўнікі, знаёмяцца з рэкамендацыямі па планаванні работы з навучэнцамі розных узроставых груп, аказваецца метадычная дапамога ў правядзенні класных гадзін па працоўнаму і прафесійнаму выхаванню.
Праца па профасвеце ўключае ў сябе профінфармацыю, профпрапаганду і профагітацыю.
Ва ўстанове адукацыі пастаянна абнаўляюцца інфармацыйныя стэнды: «Выпускніку. Выбіраю прафесію », « Куток па прафарыентацыі ».
У бібліятэцы арганізавана пастаянная выстава кніг, часопісаў, буклетаў «Кім быць», «Калейдаскоп прафесій".
Класнымі кіраўнікамі 1-11 класаў арганізуюцца і праводзяцца экскурсіі прафарыентацыйнай накіраванасці ў арганізацыі і на прадпрыемствы аграгарадка. Навучэнцамі былі наведаны Капаткевічская лясніцтва, сельскі выканаўчы камітэт, паштовае аддзяленне сувязі аг. Чалюшчавічы, пункт бытавога абслугоўвання аг. Чалюшчавічы, фельшарска-акушэрскі пункт, жывёлагадоўчы комплекс і майстэрні кааператыўнага сельскагаспадарчага унітарнага прадпрыемства «Чалюшчавічы», Дом народнай творчасці.
На ўсіх прадпрыемствах для рабят праводзілі экскурсіі спецыялісты, якія распавядалі аб умовах, змесце і патрабаваннях да той ці іншай прафесійнай дзейнасці, казалі пра перспектывы працаўладкавання ў нашым населеным пункце і раёне.
Навучэнцы 6 класа наведалі Гомельскі ліцэй Міністэрства надзвычайных сітуацый.
Вялікую ролю ў прафесійнай асвеце і выхаванні маюць сустрэчы са студэнтамі нашых педагогаў, дзеці якіх вучацца альбо скончылі розныя ўстановы адукацыі.
У 2017/2018 навучальным годзе арганізаваны сустрэча з педагогам Беларускага Дзяржаўнага універсітэта транспарту Козел Настассяй, выпускніком Гомельскага ліцэя МНС Калмачэўскім Юрыем.
У гэтым навучальным годзе прайшла сустрэча вучняў з выпускніком школы Арцюхом Алегам, студэнтам Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта і Шпалак Лізаветай, студэнткай Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта.
На працягу года праходзяць сустрэчы навучэнцаў з прадстаўнікамі «Беларускай дзяржаўнай ордэнаў Кастрычніцкай Рэвалюцыі і Працоўнага Чырвонага Сцяга сельскагаспадарчай акадэміі», Калінкавіцкага дзяржаўнага прафесійнага аграрна-тэхнічнага ліцэя, Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У сакавіку месяцы мінулага года ва ўстанове адукацыі прайшоў агульнашкольны бацькоўскі сход "Роля бацькоў у працэсе выбару прафесіі, далучэнне да працы", на якім, акрамя асноўнага пытання, распавялі пра асаблівасці сваіх прафесій фельчар фельчарска-акушэрскага пункта Тарасава Людміла Фёдараўна і начальнік Беларускага рэспубліканскага выратавання на водах Галіцкі Андрэй Аляксандравіч.
На сайце школы адкрыта рубрыка «Прафарыентацыя», якая ўтрымлівае інфармацыю аб карысных Інтэрнэт-рэсурсах па абраным прафесіям, каталогі вышэйшых і сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў Рэспублікі Беларусь, размешчана актуальная інфармацыя аб правілах паступлення ва ўстановы адукацыі Рэспублікі Беларусь, інфармацыя аб прафарыентацыйнай рабоце ў школе.
Дапрафесійнаму выхаванню садзейнічаюць арганізаваныя ва ўстанове адукацыі заняткі па інтарэсах і факультатыўныя заняткі.
Тут захаваны прынцып пераемнасці: на 1 ступені адукацыі працуюць гурткі «Папяровая фантазія», “Малыя чараўнікі”, факультатыўны занятак для вучняў 4 класа «СемЯ». Дадзеныя заняткі нацэлены на фарміраванне гатоўнасці вучняў да пошуку рашэння "новых" праблем, да творчага пераўтварэння рэчаіснасці, гэта дасягаецца шляхам развіцця мыслення і авалодання працоўнымі ўменнямі; на 2-й ступені адукацыі арганізаваны гурток «Разьба па дрэву», навучэнцы 6-8 класаў наведваюць валанцерскі клуб «Міласэрнасць», дзейнасць якога накіравана ў тым ліку і на фарміраванне станоўчых адносіны да працы, да чалавека працы; на 3-й ступені адукацыі арганізавана працоўнае навучанне, мэтай якога з'яўляецца падрыхтоўка да працы малодшымі медыцынскімі сёстрамі ў розных лячэбных установах, фарміраванне ведаў, уменняў і навыкаў па прафесіі «Малодшая сястра міласэрнасці; функцыяніруе бізнес - кампанія «Парастак», мэта якой - развіццё асноў прадпрымальніцтва і агародніцтва з набыццём практычных навыкаў,
Залогам поспеху вывучэння асобных прадметаў з’яўляецца, у першую чаргу, матывацыя саміх вучняў. Адным са структурных кампанентаў дапрофільнай падрыхтоўкі з’яўляецца прапедэўтычнае вывучэнне асобных вучэбных прадметаў праз факультатыўныя заняткі. Арганізацыя і правядзенне факультатыўных заняткаў накіравана на задавальненне запытаў і інтарэсаў вучняў. Факультатыўныя заняткі могуць быць агульнаразвіваючымі І – ІХ класы, прафарыентацыйнымі VІ – ІХ класы, прадметнымі Х – ХІ класы, скразнымі V – ХІ класы. У школе арганізавана і працуе 13 факультатыўных заняткаў, у асноўным прадметнай накіраванасці. З мэтай фарміравання ў вучняў цікавасці да вывучэння асобных прадметаў і для далейшага матываванага выбару профіля навучання неабходна ў большай ступені арыентаваць вучняў V – ХІ класаў на выбар скразных факультатыўных заняткаў адпаведна іх здольнасцей.
Калі ўрок фарміруе базавыя веды і фундаментальныя асабістыя якасці школьніка, якія служаць асновай паспяховага навучання, то факультатыўны занятак падхоплівае дасягненні вучня і развівае назапашаны ім на ўроку патэнцыял. Настаўнікі творча падыходзяць да правядзення факультатыўных заняткаў, развіваюць кампетэнцыі вучняў сродкамі вучэбнага прадмета. Напрыклад, Арцюх Т. Л. выкарыстоўвае загадкі, дыялогі, лінгвістычныя казкі, займальныя заданні, раздатачны матэрыял, на яе занятках многа наглядных дапаможнікаў, Баравік А. А. прымяняе практыка-арыентаваны падыход, яе заняткі адрозніваюцца моцнай зваротнай сувяззю, Н. Л. Мазай выкарыстоўвае эўрыстычныя пытанні, праблемныя сітуацыі, дыферэрэнцыраваны падыход забяспечвае сітуацыю поспеху для кожнага вучня, заняткі Ермак А. А. адрозніваюцца высокай актыўнасцю вучняў, дастатковай ступенню складанасці і навізны, прымяненнем апорных формаў адрозніваюцца заняткі Шырхоўскай В. В.
Такім чынам з мэтай фарміравання цікавасці вучняў да вывучэння асобных вучэбных прадметаў і ў далейшым матываваным выбары прафесіі патрэбна, пачынаючы з V класа, прапанаваць вучням сістэмнае вывучэнне факультатыўных заняткаў па вучэбных прадметах, да вывучэння якіх вучні праяўляюць цікавасць.
У маі месяцы мінулага года на агульнашкольных сходзе была прадстаўлена выстава работ навучэнцаў, якія наведвалі заняткі па інтарэсах. Але напярэдні ў кастрычніку месяцы 2018 года на агульнашкольным сходзе была арганізавана выстава творчых работ нашых бацькоў (хобі бацькоў).
Далучэнне да свету прафесій адбываецца з дапамогай правядзення конкурсу малюнкаў сярод навучэнцаў «Калейдаскоп прафесій". Пры планаванні тэматыкі класных гадзін настаўнікі кіруюцца Картай сталення прафарыентацыйнай падтрымкі. Для кожнага класа на кожнае паўгоддзе, на вакацыях праводзяцца рэкамендуемыя ўзросту мерапрыемствы: для 1 ступені адукацыі-хатняя практыка «Памочнік агародніка», «Павіншуем ветэрана вайны і працы", для навучэнцаў 2 ступені навучання-практыка «Памочнік настаўніка», «Арганізацыя вольнага часу ў дзіцячым садзе », класныя гадзіны
"Як прадухіліць мары ў рэальнасць”, працоўная практыка, на 3 ступені навучання-дыспут« Выбар прафесіі ўчора, сёння, заўтра », вечар сустрэчы выпускнікоў і іншыя.
У красавіку штогод праводзіцца тыдзень па прафарыентацыі і працоўнаму выхаванню, у рамках якога самымі цікавымі сталі прафарыентацыйныя сустрэчы «Прафесіі маіх бацькоў», майстар-класы маці-цырульніка, маці-повара.
Сумесна з выхаванцамі дзіцячага садка ў рамках Тыдня садружнасці праводзім працоўны дэсант «Чыстая планета».
Па працоўным выхаваннi праводзяцца акцыі: «Чысты лес», «Кніжкіна бальнічка» «Абеліск», «Апошні ліст», «Ветэран жыве побач», «Наша піянерская праца, табе Айчына!».
У рамках прафесійнай дыягностыкі праведзена прафарыентацыйнае дыягнастычнае тэсціраванне, рэкамендаванае Гомельскім рэгіянальным цэнтрам тэставання і прафесійнай арыентацыі. З 5 па 8 клас прынялі ўдзел 44% навучэнца, з навучэнцамі 8 класа праведзена дыягностыка гатоўнасці да выбару прафесіі. Прафесійная дыягностыка вучняў 11 класа праведзена са 100% удзелам. Атрыманыя вынікі выявілі профіль адзінаццацікласніка (яго спецыяльнасць, кваліфікацыю і каэфіцыент супадзення).
У мінулым навучальным годзе з мэтай далучэння да педагагічных прафесіях навучэнец 8 класа пад кіраўніцтвам педагога -псіхолога Мазай А. М. прыняў удзел у раённым этапе конкурсу "Хачу быць педагогам» у намінацыі «Педагагічная прозвішча» і стаў адным з пераможцаў.
Як вынік, на працягу 5 гадоў у нас няма выпускнікоў, якія б нідзе не вучыліся і не працавалі.
У мінулым навучальным годзе 50% навучэнцаў паступілі ў вышэйшыя навучальныя ўстановы Рэспублікі Беларусь: у Палескі дзяржаўны універсітэт, Міжнародны універсітэт "МІТСА", Беларускі дзяржаўны універсітэт транспарту ", Беларускі нацыянальны тэхнічны універсітэт, 38% - ва ўстановы сярэдняй спецыяльнай адукацыі, 12% - ва ўстановы прафесійна-тэхнічнай адукацыі.
Роля класнага кіраўніка па працоўным
і прафарыентацыйнай выхаванню навучэнцаў на другой ступені навучання
Згодна з інструктыўна-метадычным пісьмам «Асаблівасці арганізацыі выхаваўчай, ідэалагічнай і сацыяльнай работы ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі ў 2018/2019 навучальным годзе» адным з актуальных напрамкаў выхаваўчай і ідэалагічнай работы з'яўляецца працоўнае выхаванне і прафарыентацыйная праца.
Галоўны стратэгічны напрамак працоўнага выхавання ў сістэме адукацыі - фарміраванне чалавека працы, прафесіянала-працаўніка, здольнага знайсці сваё месца і прымяненне сваіх здольнасцяў у эканамічнай прасторы Рэспублікі Беларусь.
Да найбольш паспяховых форм арганізацыі працоўнага выхавання, якія праводзяць нашы педагогі, якiя выконваюць функцыі класных кіраўнікоў, і ў якіх навучэнцы прымаюць непасрэдны ўдзел, адносяцца:
-классныя гадзіны і мерапрыемствы накіраваныя на выхаванне прафесійных інтарэсаў, павагі да працы і прафесіі, інфармаванне аб прафесіях, іх запатрабаванасці ў грамадстве, аб шляхах атрымання прафесій: «Падарожжа ў свет прафесій», «Гэта мая будучая прафесія», «Праца ўпрыгожвае чалавека» , "Хто любіць працу- таго людзі шануюць", "Людзі адмысловай рызыкі", "Свет прафесій", «Становішча дзяцей у РБ: дзіця і праца».
- працоўныя дэсанты па ўборцы сваіх кабінетаў, праца на прышкольным прысядзібным участку, аказанне дапамогі па догляду за кветнікамі, расчыстцы дарожак ад снегу, догляд за падручнікамі;
- арганізацыя і правядзенне кірмашоў накіраваных на фарміраванне ў навучэнцаў сацыяльных і прафесійных якасцяў, патрэбы ў актыўнай творчай працы, самарэалізацыі працоўных і прафесійных якасцяў у навучэнцаў;
- конкурс малюнкаў «Прафесіі маіх бацькоў», «Мая будучая прафесія";
- навучэнцы прыцягваюцца да ўдзелу ў рэспубліканскіх месячніках, суботніках, накіраваных на добраўпарадкаванне і азеляненне тэрыторый, прылеглых да ўстаноў адукацыі, населеных пунктаў, прыродных і культурна-гістарычных аб'ектаў: акцыі «Мая вёска», «Дапамажы школе і сваёй краіне», «Школьны двор », « Упрыгожым родную школу »,« Моладзь за чысціню вёскі »,« Няхай прыгажосцю напоўніцца Зямля »,« Чысты лес »;
-акцыі па аказанню дапамогі адзінокім або пажылым людзям: «Міласэрднасць», «Дом без адзіноты», «Твары дабро», «Добру адкрываюцца сэрцы», «Клопат»;
-акцыі па зборы другаснай сыравіны: «Отходы- ў даходы», «Папяровы серпантын», «Твой клопат, а не янота», «Пазбавімся ад непатрэбнага- створым карыснае», «Наш піянерскі труд- табе Айчына»;
- навучэнцы нашай школы рэгулярна здзяйсняюць экскурсіі на прадпрыемствы, якія спрыяюць павышэнню папулярнасці і сацыяльнай значнасці рабочых прафесій, напрыклад: на жывёлагадоўчую ферму, у Капаткевічская лясніцтва, пошту, Дом народнай творчасці, крамы, механізаваны двор КСУП «Челющевичи», ФАП, КБА.
У рамках удасканалення прафарыентацыйнай работы штогод навучэнцы нашых класаў прымаюць удзел у тыдні прафарыентацыі, мерапрыемствы якой накіраваны на падрыхтоўку вучняў да ўсвядомленага выбару будучай прафесіі.
Штогод з навучэнцамі нашай школы арганізаваны сустрэчы з прадстаўнікамі МНС, ОСВОД, МУС.
Інфармацыя педагогаў,
якія выконваюць функцыіі
класных кіраўнікоў
5-8 классаў
Шырхоўская Валянціна Віктараўна, педагог,
які выконвае функцыі класнага кіраўніка ў 11 класе
Мэта прафарыентацыйнай работы ў 11 класе : замацаванне і карэкцыя выбару вучнямі будучых прафесій .
У сувязі з гэтым работа вялася і вядзецца па наступным напрамкам:
- індывідуальная работа з вучнямі;
- індывідуальная работа з бацькамі;
- работа з настаўнікамі-прадметнікамі;
- сучтрэчы з прадстаўнікамі вучэбных устаноў вобласці.
За перыяд з верасня 2018 года ў классе былі праведзены інфармацыйныя і класныя гадзіны, сярод якіх: “ Прафесіі , якія мы выбіраем”, “ Прафесіі нашых бацькоў”, “Яшчэ раз аб маім будучым”. Вучням пастаянна даводзіцца інфармацыя аб Днях адчыненых дзвярэй ва ўстановах адукацыі вобласці. Праводзіліся індывідуальныя гутаркі аб неабходнасці весці кантроль за прахаднымі баламі ва ўстановы адукацыі і прафеліруючымі прадметамі.
З бацькамі быў праведзены бацькоўскі сход на тэму “ Дарогі, якія выбралі нашы дзеці”. Дарэчы, сумесна з адміністрацыяй школы з кожным з бацькоў былі праведзены індывідуальныя гутаркі па карэкцыі абранай іх дзецьмі прафесіі, установы адукацыі і мэтазгоднасці здачы цэнтралізаванага тэсціравання.
Сумесна з бацькамі вёўся і вядзецца кантроль за вынікамі рэпетыцыйнага тэсціравання і зрэз-тэстаў.
Вучні наведвалі жывелагадоўчы комплекс КСУП “ Чалюшчавічы”, таксама Мазырскі педагагічны універсітэт імя І.П. Шамякіна.
З вучнямі класа праводзілі прафарыентацыйныя гутаркі прадстаўнікі Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта, Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ф. Скарыны, Мінскага нацыянальнага тэхналагічнага ўніверсітэта, Гомельскага медыцынскага каледжа, Акцябрскага дзяржаўнага прафесійнага ліцэя.
Настаўнік Жукоўская В.А.
Прыёмы, формы і метады работы па прафесійнай арыентацыі навучэнцаў на 1 ступені навучання
Прафарыентацыйная работа ў пачатковай школе лічыцца падрыхтоўчым этапам. Мэта гэтага этапу - фарміраванне ў дзяцей малодшага школьнага ўзросту любові і добрасумленнага стаўлення да працы, разумення ролі працы ў жыцці чалавека і грамадства, развіццё цікавасці да свету прафесій, у тым ліку прафесійнай сферы дзейнасці бацькоў і бліжэйшага акружэння. На гэтым этапе ажыццяўляецца ўцягванне навучэнцаў у розныя віды пазнавальнай, гульнявой, працоўнай дзейнасці. Ранняе знаёмства з рознымі відамі чалавечай дзейнасці пашырае агульны кругагляд дзіцяці. Для развіцця ў малодшых школьнікаў асноў пазітыўнага стаўлення да прафесій і першаснай зацікаўленасці ў тых ці іншых прафесійных галінах у выхаваўчую працу з класам ўключаю мерапрыемствы, мэтай якіх з'яўляецца стварэнне ўмоў для фарміравання канкрэтна-наглядных уяўленняў аб істотных баках прафесіі.
Прафарыентацыйная работа ў пачатковай школе ажыццяўляецца ў адзінстве ўрочнай і пазаўрочнай дзейнасці. На ўсіх уроках у пачатковай школе падкрэсліваецца значнасць вучэбнай і працоўнай дзейнасці, выхоўваецца пачуццё адказнасці за сваю працу. На ўроку беларускай мовы, літаратурнага чытання, матэматыкі, чалавек і свет, працоўнага навучання, выяўленчага мастацтва, фізічнай культуры, музыкі навучэнцы знаёмяцца з рознымі прафесіямі.
Пры выкладанні практычна ўсіх прадметаў настаўнікі выкарыстоўваюць актыўныя метады навучання - гульнявыя, даследчыя і праблемныя. Так, на ўроку беларускай мовы выкарыстоўваюць словы, сказы, тэксты, звязаныя з той ці іншай прафесіяй, для слоўнікавай, арфаграфічнай працы, для дыктантаў і спісвання. Напрыклад, пры правядзенні слоўнікавай работы акрамя вывучаных, выкарыстоўваць наступныя словы: дырэктар, доктар, аграном, токар, выхавальнік і г.д. Таксама на ўроку беларускай мовы ( Жукоўская В.А.) выдае дзецям карткі з рознымі назвамі прафесій, а вучні павінны напісаць у сваіх сшытках 5-7 прадметаў працы дадзенага прафесіянала (напрыклад, доктар: бінт, таблеткі, вата, ёд, грэлка, зялёнка і т. д.). У структуру ўрокаў настаўнікі ўключаюць прафарыентацыйныя гульні, якія дазволяюць разнастаіць ўрокі і зрабіць іх больш эмацыйна-насычанымі. Значным прафарыентацыйным патэнцыялам валодаюць ролевыя гульні, такія як «Магазін» (на ўроку матэматыкі) (Жукоўская В.А.), «Бібліятэка» (урок чытання) (Ваевода Н.У., Арцюх Т.Л.), «Экскурсавод» (урок чалавек і свет) (Баравік А.А.). У такіх гульнях, як правіла, дыдактычная задача ўрока інтэграваная з прафарыентацыйнай. Напрыклад, у гульні “Магазін” (Жукоўская В.А.) вучням прапануе выканаць ролі касіра, прадаўцоў розных аддзелаў, пры гэтым у працэсе гульні вырашаецца дыдактычная задача (замацаванне навыкаў вуснага лічэння) і выхаваўчая (культура зносін). На ўроках матэматыкі вырашаюць таксама практычныя задачы (могуць быць будаўнікамі, прадаўцамі, машыністамі і г.д.).
Урокі па курсе «Чалавек і свет» таксама ўносяць пэўны ўклад у вырашэнне задач працоўнага выхавання і прафарыентацыі. Напрыклад, у рамках вывучэння тэмы «Расліны лесу» (Баравік А.А.), расказвае аб прафесіях лясной галіны (ляснічы, ляснік, станочнік ў дрэваапрацоўцы і т. д.). Пры вывучэнні тэмы «Прырода нашага краю» (Арцюх Т.Л.) знаёміць навучэнцаў з асаблівасцямі працы людзей сваёй мясцовасці. Разнастаіць ўрок, зрабіць яго больш эмацыйна насычаным дазваляюць загадкі, рэбусы, крыжаванкі, кароткія вершы аб прафесіях, гульні «Адгадай па жэстах» (Ваевода Н.У.), «Хто больш?» (Жукоўская В.А.) (Назваць як мага больш слоў звязаных з прафесіяй), «Прылада працы - прафесія» (Баравік А.А.) (даведацца па прыладам працы прафесію) і г.д. На ўроку працоўнага навучання дзеці вырабляюць розныя вырабы, выконваючы функцыі прадстаўніка якой- небудзь прафесіі.
Такім чынам, для больш эфектыўнага выхавання ў дзецях цікавасці да працы дарослых настаўнікі пачатковых класаў ўключаюць інфармацыю аб прафесіях ў працэс навучання.
У навучэнцаў на 1 ступені навучання фарміруюцца першыя уменні і навыкі агульнай працы, пашыраюцца веды аб прымяненні тэхнікі, аб працоўнай дзейнасці людзей, аб значэнні працы ў жыцці чалавека. На гэтым этапе у мэтах прафесійнай арыентацыі настаўнікі выкарыстоўваюць такія метады і прыёмы работы як:
1. Гутарка з запрошанымі спецыялістамі. Для правядзення такіх гутарак звяртаюцца да бацькоў з просьбай расказаць пра сваю прафесію.
2.Афармленне кутка прафесіі ў класе.
3.Арганізацыя экскурсій. Экскурсія - самы эфектыўны метад у працы па азнаямленні школьнікаў з працай дарослых. Арганізоўваюць экскурсію на пошту, у бібліятэку, на ферму, у магазін.
4. Прагляд і абмеркаванне відэаролікаў.
5. Правядзенне класных гадзін.
6.Развіццё ўяўленняў малодшых школьнікаў аб свеце прафесій ажыццяўляюць пры дапамозе такога прыёму, як прафарыентацыйныя гульні. Гульні спрыяюць пашырэнню ведаў вучняў аб разнастайнасці прафесій, ўзбагачаюць ўяўленні аб дзеяннях прадстаўнікоў той ці іншай прафесіі, аб матэрыялах і інструментах доктара, мастака, лётчыка, праграміста і г.д. Для гэтага выкарыстоўваюць такія гульні, як «Адгадай прафесію» (Ваевода Н.У.), «Прафесія на літару ...» (Баравік А.А.), «Хто выкарыстоўвае ў працы?» (Жукоўская В.А.) (назваць прафесіі, якія выкарыстоўваюць дадзены інструмент або матэрыял, напрыклад, расчоска, шпрыц) і г.д.
Такім чынам, прадстаўленыя метады і прыёмы прафарыентацыйнай работы ў пачатковых класах знаёмяць вучняў з прафесіямі, дазваляюць дзіцяці лепш зразумець, што менавіта яму падабаецца.
